ثروت ملی ایران چگونه به جیب دلالان نفتی عرب میرود؟!
قرارداد کرسنت، یکی از جنجالیترین توافقهای انرژی ایران، بهدلیل ابهامات قیمتی و نحوه انتخاب طرف قرارداد، همچنان زیر ذرهبین کارشناسان و نهادهای نظارتی است. این قرارداد بحثبرانگیز، سوالات بیپاسخی درباره منافع ملی و نقش واسطههای نفتی بهدنبال دارد.
قرارداد کرسنت یکی از بحثبرانگیزترین توافقهای انرژی در تاریخ معاصر ایران است که همچنان پس از دو دهه، محل مناقشه میان کارشناسان، سیاستگذاران و نهادهای نظارتی است.
ابهامات و مسئله قرارداد کرسنت
این قرارداد در اوایل دهه ۸۰ شمسی برای صادرات گاز ایران به امارات منعقد شد، اما بهدلیل ابهامات متعدد در مفاد آن و قیمتگذاری غیرشفاف، بارها مورد انتقاد قرار گرفته است. موافقان معتقدند فرصت ازدسترفتهای در زمینه درآمدهای ارزی بود، درحالیکه منتقدان آن را قراردادی ناعادلانه میدانند.
نقش کرسنت در قرارداد
براساس گزارش دیوان محاسبات، کرسنت که یک شرکت نفتی بینالمللی ثبت شده در امارات است، خریدار رسمی قرارداد محسوب میشود. این شرکت در اجرای قرارداد با ایران به مشکلاتی برخورد کرده است و تاکنون نتوانسته با طرف ایرانی تسویه حساب کند. کرسنت همچنین عملیات اجرایی زیادی بر عهده ندارد، زیرا انتقال گاز تا مرز آبی ایران و امارات توسط طرف ایرانی انجام میشود.
سوالات بیپاسخ
این پرسش مهم وجود دارد که چرا شرکتی مانند کرسنت به عنوان طرف قرارداد برای فروش گاز انتخاب شد و چرا ایران به جای قرارداد با شرکتی که تنها نقش دلالی ایفا میکند، مستقیماً با دولت یا شرکتهای دولتی امارات معامله نکرد؟
استثنا در قراردادهای بینالمللی
یادآوری این نکته ضروری است که قراردادهای بینالمللی فروش گاز، معمولاً به دلیل مسائل فنی، حقوقی و امنیتی بین دولتها یا شرکتهای دولتی منعقد میشود. فروش گاز به یک شرکت خصوصی در قرارداد کرسنت نوعی استثنا است.
پرونده قضایی
پرونده قرارداد کرسنت همچنان در قوه قضاییه ایران باز است و زمان اعلام رای متهمان این پرونده، از جمله بیژن زنگنه، مشخص نیست.
